Rady jak wyrychtować koło

Jak uniknąć bólu

Co trzeba wiedzieć o piastach?

http://katalog.bikeboard.pl/artykuly,katalog-kola,piasty-to-trzeba-wiedziec

*********

Jak prawidłowo dostosować posiadany rower do swojej sylwetki

Wstęp

Jeżeli jazda rowerem powoduje u ciebie pewne problemy fizyczne (ból kolan, kręgosłupa, nadgarstków itp.) to ten artykuł jest właśnie dla ciebie. Zawarte w nim podstawowe zasady są jednak do wykorzystania przez wszystkich rowerzystów. Długotrwała jazda na rowerze nie powinna generować objawów bólowych, pomijam oczywiście bóle będące wynikiem przemęczenia przy braku właściwego przygotowania fizycznego (treningu). Dobór parametrów geometrycznych roweru to z angielska „Bike Fitting”. Obecnie jest to prawie dziedzina nauki obejmująca wiele spraw dotyczących uprawiania wyczynowego sportów rowerowych, takich jak wydolność, wytrzymałość, komfort, ergonomia itp. Uzyskanie maksymalnego efektu sportowego polega zawsze na kompromisie w zakresie wartości poszczególnych parametrów a te obecnie wyznacza się na specjalnych komputerowych stanowiskach gdzie oczujnikowany zawodnik podawany jest specjalnym wielogodzinnym testom. Dla celów amatorskiego uprawiania sportów rowerowych  zajmiemy się tylko analizą najważniejszych zasad  tak zwanego „fittingu”. Sprawa wygląda prościej gdy kupowałeś rower nie w hipermarkecie ale w dobrym sklepie rowerowym, gdzie wielkości ramy została dobrana przez sprzedawcę dla twojej sylwetki. Jeśli jednak twój rower jest nabytkiem przypadkowym to też nie wszystko stracone. Jedna z zasad R. Szurkowskiego mówi: Lepiej gdy twój rower jest nieco za mały niż za duży”. Przy dużej determinacji, częstym dłuższym wyjazdom, możesz  mieć wrażenie że masz wręcz idealny rower, bo po trzech tygodniach treningów pewne elementy twojego ciała lepiej lub gorzej zaadaptują istniejącą pozycję.  Przechodzimy do istoty problemu biorąc za wykładnie zasady stosowane przez kolarzy I nie będzie to przesadą jeżeli stwierdzę że są one do wykorzystania przez wszystkich rowerzystów kochających dłuższe wypady rowerowe zarówno szosą jaki i po bezdrożach czy leśnych duktach. Pomijam problematykę rowerów miejskich używanych na krótkich trasach, oraz rowerów stosowanych przy sportach ekstremalnych. Przedstawiane zasady są głównie do wykorzystania przez posiadaczy rowerów: turystycznych, crossowych, trekingowych, szosowych, przełajowych, także MTB itp. Nie rozwijam precyzyjnego definiowania poszczególnych nazw lecz pozostawiam to czytelnikowi do własnej analizy, może pomoże ta analiza dokonać właściwego wyboru przy zakupie nowego roweru. Wspólcześnie wielka grupa sprzedawanych rowerów to tak zwane „Hibryd Bike” czyli grupa rowerów krosowych trekingowych,  miejskich i MTB opartych o ramy z geometrią identyczną jak rowery szosowe. Poszczególne grupy różnią się tylko zastosowanym napędem, kierownicą, wyposażeniem itp. Nie zależnie od typu roweru każdy rowerzysta jest połączony z rowerem w 5-ciu punktach: prawa i lewa stopa, miednica oraz  prawa i lewa dłoń. Dla celów lepszego zrozumienia zagadnienia można uprościć to do 3 punktów geometrycznych określających pozycję rowerzysty (punkt środkowy siodełka, punkt  osi suportu, punkt drążka kierownicy). Jeżeli twój rower jest prawidłowej wielkości, to może okazać się że te charakterystyczne punkty nie znajdują się we właściwej pozycji. Poprawny fitting roweru to coś więcej jak regulacja  wysokości siodełka  czy kierownicy .

Wybór siodełka

Jedną z najważniejszych rzeczy które wpływają na poczucie komfortu na rowerze to wybór właściwego siodełka. Sprawa wydaje się skomplikowana gdyż każdy człowiek ma inny kształt i rozstaw kości miednicowych. Nie obejdzie się bez indywidualnego poszukiwania. Dobrą metodą wydaje się wypróbowanie siodełek stosowanych przez znajomych. Szukanie jak najmiększego siodełka i dodatkowo szerokiego może być ślepym zaułkiem. Z mojego doświadczenia wynika że siodełko nie może być owalne a zdecydowanie płaskie w tylnej części, dobrze jak ma na środku anatomiczny otwór lub zagłębienie. Siodełka szerokie i miękkie dają złudne początkowe wrażenie komfortu a przy długiej trasie są przyczyną obtarć odgniotków i zaparzeń. Ważne też jest dobranie spodni z właściwą wkładką a nawet stosowanie bezszwowej bielizny lub jej nie używanie . Często  problem jest natury mentalnej gdyż widząc siodełko o sportowych kształtach nie dopuszczasz myśli że możesz na tym siedzieć. Uwierz że możesz siedzieć i to wygodnie. Uwierz ża Amstrong ma bardzo podobną tylną część ciał jak ty.

Wysokość Siodełka

Na ustalenie właściwej wysokości siodełka istnieje kilka metod. Upraszczając problem siodełko powinno być niżej  niż wysokość przy której pedałując zaczynamy ruszać w poziomie biodrami.

Pochylenie siodełka

Dla większości kolarzy idealna pozycja to poziome ustawienie siodełka. Niektórzy przechylają nos siodełka w dół  ok. 3 st, i to polepsza wyraźnie wygodę siedzenia. Przesadne przechylenie siodełka w dół prowadzi do ześlizgiwania się miednicy do przodu  przy hamowaniu. Taki stan powoduje podświadome napinanie mięśni ręki i może powodować ból ramienia lub dłoni. Niektórzy czują się lepiej z nosem siodełka przechylonym nieznacznie do góry.

Właściwe ustawienie siodełka warto zacząć od zasady Lemond’a. Należy zmierzyć długość nogi. Długość nogi to odległość od podłogi do krocza.

  1. Wysokość wstępna siodełka mierzona od środka suportu powinna wynosić 0,883 długości nogi.
  2. Siodełko powinno być wstępnie ustawione tak aby początek jego noska był ok. 5cm do tyłu od osi pionowej przechodzącej przez suport.(regulacja siodełka tył –przód). Normalnie możliwa jest regulacja siodełka około 2 cm do przodu i do tyłu. Jeżeli zakres regulacji jest niewystarczający trzeba zakupić inną sztyce podsiodłową (są  proste lub z końcem wygiętym).
  3. Noga położona właściwie na pedale i kąt zgięcia nogi w kolanie powinien wynosić w zakresie 25-30st. Przy niższym siodełku, jest możliwe generowanie większej mocy w układzie nogi- napęd co wykorzystuje się np. przy wjeżdżaniu na stromy górki ( UP HILL). Dla rowerów szosowych, turystycznych najczęściej kąt ten jest właściwy w zakresie 27st.
  4. Pozycja kolana nad pedałem.
    Jest to jeden z najważniejszych parametrów wpływających na sukces całego fittingu.Na rowerze siadamy po rozgrzewce, korbę ustawiamy poziomo. Linia pionowa przechodząca przez oś przedniego pedału powinna być styczna do rzepki twojego kolana. Linia ta może również wchodzić nieznacznie w kolano stosowane jest takie ustawienie przez triatlonowców oraz także przy jeździe na czas. Przesunięcie osi pionowej na zewnątrz kolana objawia się bólami w przedniej części kolan a przesunięcie mocne wewnątrz kolana skutkuje bólami pod kolanami.

Uzyskanie właściwego wyniku może wymagać kilkakrotnego powtórzenia czynności od pkt.1 do pkt. 3.

Trudno może w to uwierzyć ale praktyka pokazuje że opisywane czynności powinny doprowadzić do uzyskania bardzo precyzyjnego ustalenia pozycji siodełka we wszystkich płaszczyznach, a odejście od  wyznaczonych wymiarów o parę milimetrów może być przyczyną problemów.

Rozmieszczenie ciężaru ciała rowerzysty.

Właściwe rozmieszczenie ciężaru ciała rowerzysty zależy głównie od odległości kierownicy od siodełka i wysokości kierownicy w stosunku do poziomu siodełka. Często rowerzyści ustawiają wyprostowana pozycję na rowerze jako najbardziej wygodną. Praktyka pokazuje że tak jest przy rowerach miejskich które są używane na małe odległości. Pozycja rowerowa pozwalająca na wygodną jazdę na dłuższych dystansach zawsze będzie kompromisem między pozycją wygodną a aerodynamiczną. Podstawowa zasada mówi że ciężar ciał powinien być równomiernie rozłożony między tyłem a przodem roweru. Uzyskuje się to przez nachylenie tułowia ok. 45 st. w stosunku do poziomu. Ręce powinny być ułożone na kierownicy przy zgięciu w łokciu ok. 15st. a kat między tułowiem a ramieniem powinien wynosić ok. 90 st. Dla analizy swojej sylwetki warto wykonać  zdjęcie z boku w czasie siedzenia na rowerze. W czasie prób należy rozpocząć od wysokości kierownicy w poziomie siodełka (proporcjonalna budowa sylwetki).

Dobrym sposobem na poznanie typu swojej sylwetki jest wyliczenie indeksu APE (indeks małpowatości człowieka). Polega to na zmierzeniu szerokości ramion (od końca palca do końca palca) i wyliczeniu stosunku szerokości ramion / wzrost. APE=1 to idealna proporcja sylwetki, >1 to dłuższe ręce, <1 krótsze ręce.

Przy krótkim tułowiu lub ramionach kierownica może wymagać podniesiona maksymalnie ok. 3cm.od poziomu siodełka. Osobą o dłuższych ramionach lub o dobrej gibkości kręgosłupa wygodniej pedałuje się przy drążku kierownicy ustawionym poniżej poziomu siodełka nawet  8 cm nie wspominając o zawodowcach stosujących nawet 15cm.  Ustalenie tej optymalnej pozycji jest często możliwe przy dostosowaniu (wymianie)  mostka kierownicy w swoim rowerze. Można zakupić także mostek pozwalający na swobodną regulację wysokości kierownicy bez używania narzędzi.

Ma to często wpływ także na ograniczenie cierpnięcia dłoni. Większość standartowych mostków ma długość ok. 10cm. Przy za bardzo rozciągniętej sylwetce (za duża rama) koniecznie trzeba wymienić mostek na krótszy. Często przyczyną bólów kręgosłupa i drętwienia rąk jest pomijany ważny czynnik jak szerokość kierownicy i ergonomia uchwytu. Kierownica powinna mieć  szerokości barków co także poprawia komfort oddychania w czasie jazdy pod górę. Przeniesienie większego ciężaru na kierownicę powoduje także często ból nadgarstków szczególnie na początku sezonu. Sytuacja ta zanika jednak w miarę częstszych treningów. Biomechanicy udowadniają że opisana wyżej pozycja jest najzdrowsza dla kręgosłupa gdyż pozwala na lekko łukowe ułożenie lędźwi przez przeniesienie ciężaru ciała na wszystkie kończyny jak u raczkującego dziecka. Opisane wyżej zasady są pomocne przy próbach wypracowania własnej pozycji. Jednak potwierdzenie znalezienia własnej właściwej pozycji jest czasami możliwe po przejechaniu setek kilometrów. Warto podjąć ten trud i zapisywać wszystkie zmiany wprowadzane w geometrii roweru by bez trudu skorzystać z tych doświadczeń przy remoncie lub zakupie nowego roweru.

Wpływ na komfort i wydajność jazdy ma także  długość korby w twoim rowerze. Typowo w rowerach montowane są korby o długości 170mm. Kolarze stosują zasadę stosowania proporcjonalnej korby do długości nogi: <72.5 cm 165 mm, 72.5 – 80 cm 170 mm, 80 – 85 cm 172.5 mm, >85 cm 175 mm;  zawodowcy używają nawet korb 180mm.

Tyle na razie! Miłego pedałowania.

Holdek

http://www.bikefitting.com/English/Systems/Standard.aspx

***

Opony dla globtrotera.

Istnieje wiele rodzajów opon rowerowych  jednak potężną gałęzią asortymentową są opony dedykowane dla rowerów hybrydowych, trekingowych, krosowych i  miejskich. Ogólnie każdy z wymienionych typów rowerów stanowi bazę do zbudowania roweru turystycznego zgodnie z wymaganiami użytkownika. Od preferowanego przez użytkownika stylu jazdy i rodzaju uprawianej turystyki zależy oczywiście dobór właściwych opon do użytkowanego  roweru. Temat artykułu sprowadzimy wyłącznie do opon użytkowanych przez „globtroterów” tych co przejeżdżają setki kilometrów i tych co pokonują tysiące kilometrów rocznie.  Pominiemy sprawy sportów wyczynowych i tych co jeżdżą na rowerze wyłącznie do sklepu po przysłowiowe bułki lub piwo.

  1. 1.      Wymiary opon.

Rowery do pokonywania większych odległości w umiarkowanym terenie to obecnie głównie rowery z kołami 28”.

– rower hybrydowy: to rower konstrukcyjnie oparty na ramie roweru szosowego posiadający jednak prostą kierownicę nie koniecznie amortyzator. Charakteryzuje się niską masą małymi oporami aerodynamicznymi a przez to idealnie nadaje się do szybkiej jazdy na długie dystanse. Pozwala w czasie jazdy na pochylenie tułowia w zakresie 30-45st.

– rower crossowy: rower zbudowany na lekkiej ramie z prostą kierownicą, amortyzowanym widelcem przeznaczony do jazdy po drogach utwardzonych i nieutwardzonych. Pozwala w czasie jazdy na pochylenie tułowia w zakresie 45-60st.

– rower trekingowy: rower oparty na ramach rowerów crossowych lub specjalizowanych z kompletnym wyposażeniem z kierownicą prostą lub profilowaną  (błotniki, bagażnik, oświetlenie, amortyzowany widelec i nierzadko sztyca podsiodłowa i regulowany mostek). Pozwala w czasie jazdy na pochylenie tułowia w zakresie 50-70st.

– rower miejski:  rower zbudowany na lekkiej ramie niekoniecznie wyposażony w przedni amortyzator  z wygodnym szerszym siodełkiem, bagażnikiem, osłoną łańcuch   nierzadko wyposażony w koszyk. Pozwala w czasie jazdy na wyprostowana pozycję w zakresie  w zakresie 60-80st (holenderski styl). Jednak przy jazdach na większe odległości pozycja wymaga modyfikacji.

Systemy wymiarowania opon rowerowych

1. System angielski

28×1,75, oznacza, że opona ma wewnętrzną średnicę ok. 28 cali i szerokość 1,75 cala.

2. System francuski

700x35C  oznacza oponę o zewnętrznej średnicy nie większej od 700mm,szerokości opony 35mm i typie felgi C

  1. 3.      Rozmiar metryczny ETRTO

35-622 pierwsza cyfra oznacza szerokość opony w milimetrach, a druga – średnicę opony lub obręczy. ETRTO (od ang. European Tyre and Rim Technical Organisation – Europejska Organizacja Techniczna ds. Opon i Obręczy)

Ogólnie wymiary poszczególnych opon przy identycznych oznaczeniach cyfrowych  zależą od norm wewnętrzne producenta. Opony Continentala są wyraźnie węższe niż opony Michelin co nie musi być regułą dla wszystkich typów produkowanych opon. Warto więc mieć możliwość wzięcia opony do ręki przed zakupem.

Opony dedykowane dla globtroterów to najczęściej j opony w zakresie 28-622 do 42-622.

Opony wąskie stosuje się głownie w  rowerach przeznaczonych do jazdy po drogach utwardzonych gdzie priorytetem jest szybkość jazdy. Opony szerokie stosuje się głównie w rowerach wykorzystywanych po drogach gruntowych gdzie priorytetem jest komfort jazdy i lepsza trakcja (przyczepność) lub przez osoby o większej wadze. Dla typowego globtrotera idealną oponą będzie wybór rozmiaru ze środka przedziału 28-42. Najczęściej rowery trekingowe  są wyposażone w oponki w rozmiarach  35-622, 37-622, 38-622. Osoby preferujące szybką jazdę częściej decydują się na przednią oponę w mniejszym wymiarze szerokości niż tylną (wąska opona z przodu to mniejsze opory toczenia na utwardzonych nawierzchniach i mniejszy opór powietrza, tylna opona jest w cieniu rury podsiodłowej i jej szerokość ma mniejsze znaczenie w zakresie ograniczenia oporów powietrza.

  1. 4.       Rodzaj bieżnika.

Dwa  rodzaje opon są chętnie wykorzystywane w omawianej grupie rowerów to opony typu slick (bieżnik gładki)  i semi-slick (bieżnik gładki najczęściej w środkowej części). Pierwszy typ użytkowany jest na drogach utwardzonych, także w miastach gdzie priorytetem są najmniejsze opory toczenia, szybkość i cicha jazda. Semi-slick to opona najbardziej odpowiednia do długich wojaży po mieszanych nawierzchniach.

 

  1. 5.      Wykonanie opony

Ze względu na technologię wytwarzania opon ogólnie dzielimy je na zwijane i drutowe

Opony zwijane charakteryzują się mniejszą masą średnio  ok. 100g od opon drutowych. W oponach zwijanych stalowy drut w rancie opony zastępuje kevlarowy sznurek.

Czy zawsze lepsze zwijane ?(z reguły zawsze droższe). Opona zwijana to zawsze wybór właściwy dla  uphill’owców (czyli tych co zdobywają górki ) lub jadących w wysoki górzysty teren (na przykład „droga forgaska”, transalpina itp.) Dla przeciętnego globtrotera te 200gramów to nie jest chyba problem. Jednak w jednym aspekcie „zwijaniec” jest nie do zastąpienia, to idealna opona zapasowa. Można spokojnie wybrać coś podchodzącego pod szosowców w rozmiarze 28-622 w masie ok. 250g. Też nie należy zwracać uwagi na jakieś specjalne wykonanie opony zapasowej, bo każde wzmocnienie opony to większa masa i jej sztywność. Zapas ma być mały po zwinięciu i lekki.

  1. 6.      Technologiczne rozwiązania produkcyjne.

Firmy produkujące opony rowerowe prześcigają się marketingowo w promowaniu swoich niezawodnych opon. Klient często ma wrażenie że jedne opony są niezniszczalne a drugiego producenta słabsze. W dużym uproszczeniu   różnice technologiczne w produkcji opon są niewielkie, często podobne rozwiązania noszą inne ciekawe nazwy marketingowe. popularne słówka to Guard, Protect, Eko, Control itp. W tym miejscu muszę posłużyć się konkretnymi nazwami samych producentów. Będzie to oczywiście mój subiektywny wybór w którym pokarzę znane mi wyroby najlepszych producentów występujących na rynku. I jeszcze jedno magiczne słówko NYLON umieszczane na bocznej bieżni opon.  Oznacza ten napis opony tak zwane „jednosezonówki”. Nie należy jednak skreślać tego terminu całkowicie gdyż jest ten materiał wykorzystywany do konstrukcji osnów w oponach o dobrych parametrach jednak wtedy części bieżni opon zawierają specjalne mieszanki gumy a nie nylon.

Uważam że godnymi zainteresowania przez rowerowych globtroterów są opony następujących marek:

 

PANARACER – Japońska jakość

VITTORIA – Włoski styl 7 fabryk na świecie

MICHELIN –  Francuski gigant

SCHWALBE – Niemiecka precyzja

CONTINENTAL – Niemiecka  technologia

 

Cd. w następnej części

Holdek

2014-09-24

Share